Als noten tonen worden!

Bent u ook zo’n muzikant die geen enkel liedje uit het hoofd kunt spelen? Bent u ook zo’n muzikant die niet door heeft als er verkeerd wordt geïntoneerd? Bent u ook zo’n muzikant die als de dirigent vraagt om een ges te spelen de zenuwen door uw lijf voelt gieren, omdat u geen idee heeft hoe die noot ook alweer gespeeld moet worden? Kortom: beseft u wel wát u speelt?

In de bekende lesmethode “Horen, Lezen, Spelen” waaruit tegenwoordig bijna alle HaFaBra-leerlingen les krijgen is improviseren een regelmatig terugkerend onderdeel. De compositie begint dan met een uitgeschreven melodielijn waarbij de leerling begeleid wordt door een prima klinkende, bij de lesmethode horende, CD. Halverwege de compositie geeft de componist de leerling een X-aantal maten (lees muzikale zin) de ruimte om met een aantal akkoordgerelateerde noten een stukje te improviseren. Bij de een na laatste maat klinkt er een triangel zodat de leerling weet dat de improvisatie bijna ten einde is waarna nog één keer het eerste uitgeschreven thema dient te worden gespeeld. Of moet ik schrijven: “dat de leerling hier weer veilig terugkeert naar het voor hem of haar vertrouwde notenschrift.” Een hoop docenten laten de improvisatie immers maar al te vaak voor wat die is (als er überhaupt al door de leerling is geïmproviseerd!) en richten zich vooral op het uitgeschreven notenbeeld. Deze docenten laten hier dus het doel van de oefening voorbij gaan. De kans voor de leerling om te leren improviseren, de klanken eens vanuit een ander perspectief te benaderen en eindelijk eens van het geijkte notenschrift ‘los’ te komen is hierbij helaas verkeken.

Een ander onderdeel in deze lesmethode zijn de zgn. echo-oefeningen. Op de CD klinken een aantal tonen achter elkaar en het is de bedoeling dat de leerling deze op gehoor naspeelt. De gebruikte noten staan al op papier aangegeven dus ze hoeven alleen maar in de juiste volgorde te worden geplaatst. Hoe makkelijk kan het zijn! Een briljant verzonnen oefening mits ook hier goed mee wordt omgegaan. Een veel gehoorde klacht van docenten is dat naarmate je verder in het boek komt deze oefeningen voor de leerling te moeilijk wordt doordat er meerdere noten en steeds grotere intervallen worden gebruikt. Ook hier wordt dus wederom de plank finaal misgeslagen. Het wordt namelijk niet te moeilijk voor de leerling, maar de docent moet op een andere manier met deze solfègetraining omgaan. Solfège is namelijk een van de belangrijkste voorwaarden om samen muziek te maken. Er wordt veel te weinig aandacht aan deze echo-oefeningen besteed en ze worden er letterlijk maar een beetje ‘bij’ gedaan, omdat het nou eenmaal in het boek staat. Maar heeft u dan wel eens goed naar de titel van deze methode gekeken???

Bekijk het overzicht van al onze columns.