Tel uit je verlies

Veel verenigingen stellen zich de vraag waarom kinderen afhaken als ze eenmaal in het A-orkest meespelen. Mijn wedervraag is dan of hun vraag betrekking heeft op de zgn. predatie of over het logische gevolg van een blijvend jij-wij gevoel.

In mijn eerdere column over kikkervisjes (column 29) gebruikte ik de metafoor van kikkerdril (leerling) naar kikkervisjes (jeugdorkest) naar kikker (A-orkest). Sommige kikkervisjes overleven het echter niet. In de natuur heet dat predatie. Predatie is het doden en als voedsel gebruiken van andere dieren. Bij verenigingen haken kinderen af door invloeden van buitenaf zoals sport of school. Predatie is dus de eerste reden waarom kinderen afhaken, maar er is nog een tweede en wel zeer kwalijke reden en dat is het “jij-wij gevoel”.

Elke muziekvereniging heeft een eigen visie met de daarbij behorende voorwaarden voordat een kind van het jeugdorkest naar het A-orkest mag doorstromen. Deze voorwaarden lopen uiteen van helemaal geen muziekdiploma tot soms wel C-diploma. Sommige orkesten eisen dus nogal wat van een kind om in het zgn. A-orkest mee te mogen spelen. Het gaat me nu echter even niet om die eisen, maar om de verhouding die daardoor ontstaat. Als we deze laatste zin analyseren zien we dat een kind (individu) in een Aorkest (gemeenschap) terecht komt. We zien hier dus logischerwijs een jij-wij situatie. De bedoeling is dat jij-wij wordt omgeturnd naar wij-wij. Volwassenen hebben eerst voorwaarden gesteld waaraan het kind heeft voldaan. Het is nu niet alleen aan de dirigent, maar aan het hele orkest de taak om een wij-wij gevoel te creëren bij zo’n kind. Gebeurt dat niet dan haken kinderen af. Een kind wil zich namelijk geborgen weten en thuis voelen. Het wil gezien en gehoord worden en niet alleen maar meemarcheren met het grote geheel. Alle facetten van muziekkeuze, verdeling van partijen tot aan de sfeer in het orkest toe spelen daarbij een rol. Het is dus van groot belang dat het goede jeugdbeleid dat muziekverenigingen al die tijd hebben gehandhaafd (anders was het kind allang gestopt bij de vereniging) wordt doorgezet als een kind in het A-orkest mag meespelen.

Het antwoord waarom kinderen afhaken is dus zeer eenvoudig, maar het realiseren en volharden van het wij-wij gevoel blijkt in de praktijk erg lastig. Volwassenen raken vaak de focus kwijt en gaan op in het grote geheel waar een kind juist niet op zit te wachten. Het woord ‘Harmonie’ komt van het Griekse ‘harmottoo’ en betekent samenvoegen. Veel muziekverenigingen, waaronder ook fanfare orkesten, heten dan ook Harmonie. Andere veelvoorkomende namen zijn: ‘Amicitia’ (vriendschap), ‘DSS’ (Door Samenwerking Sterk), ‘EMM’ (Eendracht Maakt Macht) en ga zo maar door. Het wij-wij gevoel zit dus vaak al in de naam van uw muziekvereniging gevestigd. Tel uit je verlies als je die prachtige woorden uit de naamgeving van de vereniging niet omzet in daden!

Bekijk het overzicht van al onze columns.