Van de partij

Het cijfer ‘1’ dat linksboven op de bladmuziek achter het instrument vermeld staat (Bb trompet 1, Eb altsaxofoon 1, F hoorn 1, C trombone 1 enz.) geeft voor een hoop muzikanten ‘niveau’ en/of ‘status’ aan. Zulke muzikanten hebben op dat moment de functie van de muzieknoot uit het oog verloren. Een componist mag dan wel eens bewust voor verschillende niveaus schrijven, hij of zij gaat bij het componeren zeker niet uit van een bepaalde rangorde in een orkest. Een componist denkt en schrijft vanuit klankkleuren.

Uiteraard mag iedereen vinden, en misschien is dat ook wel zo, dat hij of zij de 1e partij het beste kan vervullen. Ook niet iedereen heeft dezelfde technische vaardigheden om bijvoorbeeld in een bepaald bereik, hetzij hoog hetzij laag(!), te spelen. Het gaat mij er om dat achter de denkwijze ‘ik ben de beste van de sectie’ een enorm gevaar voor de vereniging schuilt. Het is een bekend verhaal dat dit bij heel veel orkesten al voor de nodige onenigheid heeft gezorgd. Ook zijn daardoor al veel muzikanten opgestapt. De ene keer waren dat de egotrippers zelf, omdat de dirigent niet met hun gedachtegang mee wilde gaan en partijen bleef rouleren. Een andere keer waren dat muzikanten die niet samen met de egotrippers in een sectie wilden spelen.

Wat als componisten muzikanten om de tuin zouden leiden door creatieve benamingen achter de instrumenten te zetten? Het zal hen (en de dirigenten!) immers een zorg zijn wat er voor getal op de partij vermeld staat. De 3e partij wordt bijvoorbeeld 1e en de 1e partij wordt 3e genoemd. Of ipv. 1e, 2e en 3e partij wordt het 12e, 29e en 45e partij. Er zullen dan waarschijnlijk allemaal vraagtekens boven de hoofden van de muzikanten verschijnen. Wat ook kan is helemaal geen cijfers gebruiken, maar bij elk instrument ‘solo’ zetten. Dat daar voor een dirigent lastig mee te werken is is tot daar aan toe. Wat kwalijker  is, is als muzikanten ‘solo’ zien staan ze vaak logischerwijs meer klank gaan projecteren en op nóg meer decibellen zit een dirigent meestal niet te wachten.

Nee… componisten moeten helemaal niet met deze gekkigheid bezig willen zijn. Zij moeten puur vanuit klankkleur composities maken waarbij elke muzieknoot een functie heeft. Elke muzikant hoeft alleen maar ‘van de partij’ te zijn om in orkestverband de noten tot leven te brengen. Als dat voor sommige muzikanten een onmogelijke opgave blijft en men puur vanuit ‘ik’ denkt en alleen voor de 1e partij gaat… Er is nog plek vrij in het Gregoriaans kerkkoor bij mij om de hoek. Daar mag iedereen de eerste stem zingen!

Bekijk het overzicht van al onze columns.